EORI Numarası Nedir?
EORI (Economic Operators Registration and Identification), Birleşik Krallık ve AB'de gümrük işlemleri yapan tüm şirketlere atanan benzersiz bir kimlik numarasıdır. UK'ye yük ithal eden veya UK'den yük ihraç eden her şirketin EORI numarası olmak zorundadır — aksi halde yükünüz gümrükte tutulur.
Türk firmaları için iki ayrı EORI söz konusudur:
- Türkiye EORI/Vergi Kimlik No — ihracatçı taraf
- UK EORI — ithalatçı taraf (alıcı firma)
Türkiye'den UK'ye yük gönderiyorsanız ve alıcı bir UK şirketiyse, alıcının UK EORI numarası beyannamede zorunlu olarak bildirilir.
UK EORI Nasıl Alınır?
UK EORI başvurusu HMRC üzerinden yapılır ve genellikle 3–5 iş gününde sonuçlanır. Başvuru için gereken bilgiler:
- Şirketin UK'deki adresi (yoksa UK'deki temsilci adresi)
- VAT numarası (varsa)
- Şirket kuruluş bilgileri
- İletişim bilgileri
UK'de yerleşik olmayan bir şirket "Non-Established Taxable Person" (NETP) olarak da EORI alabilir; bu durumda UK'de bir mali temsilci veya gümrük müşaviri aracılığıyla işlem yapılır.
UK İthalat Sürecinin Adımları
1. Belgelerin Hazırlanması
- Ticari fatura — yük değeri, mal cinsi, satış şartları (Incoterm)
- Çeki listesi — paket adedi, ağırlık, boyutlar
- CMR — taşıma senedi
- Menşe belgesi veya EUR.1/EUR-MED — tercihli vergi oranı için
- EORI numaraları — gönderici ve alıcı için
- Gerekli durumlarda: sağlık sertifikası, CE belgesi, ithalat lisansı
2. CDS Üzerinden Beyanname
UK gümrük beyannameleri 2022'den bu yana eski CHIEF sistemi yerine CDS (Customs Declaration Service) üzerinden yapılır. CDS beyannamesinde:
- HS kodu (Türkiye - UK arasında 10 haneli)
- Yük değeri ve döviz cinsi
- Vergiler ve KDV (genelde %20)
- Tercihli vergi varsa preference kodu
3. Vergilerin Ödenmesi ve Yükün Serbest Bırakılması
İthalat vergisi (Customs Duty) ve KDV (Import VAT) hesaplanır ve ödenir. Düzenli ithalatçılar Duty Deferment Account açtırarak vergileri ay sonunda toplu ödeyebilir. Vergi ödendikten sonra yük serbest bırakılır ve teslimat yapılır.
4. Postponed VAT Accounting (PVA)
VAT kayıtlı UK şirketleri Postponed VAT Accounting seçeneğini kullanarak ithalat KDV'sini gümrükte nakit ödemek yerine VAT beyannamelerinde mahsup edebilir. Bu, nakit akışı için büyük avantaj sağlar.
En Sık Yapılan Hatalar
- Yanlış HS kodu — Doğru kod, doğru vergi demektir. HMRC'nin tarife bulucusunu kullanın.
- EORI eksikliği — Hem gönderen hem alıcı için EORI olmadan beyanname kabul edilmez.
- Eksik fatura bilgisi — Incoterm belirtilmemiş, döviz yazılmamış faturalar reddedilebilir.
- Menşe belgesinin gönderilmemesi — Tercihli vergiden yararlanmak için orijinal evrak şart.
Türkiye - UK Tercihli Ticaret Anlaşması
Türkiye ile UK arasında 2021'den bu yana geçerli olan serbest ticaret anlaşması sayesinde, menşe belgesi sunulan birçok ürün için ithalat vergisi %0 seviyesindedir. KDV ayrıca ödenir. Bu nedenle EUR.1 veya geçerli bir menşe beyanı, ticari fiyatınızı önemli ölçüde etkiler.
Sonuç
EORI başvurusundan CDS beyannamesine, menşe belgesinden Postponed VAT'a kadar UK ithalat süreci yabancı için karmaşık görünse de doğru rehberle 24-48 saat içinde tamamlanabilir. Süreci bizim üzerimize bırakırsanız EORI başvurunuzu biz tamamlar, beyannameleri Dover'daki tesisimizden 7/24 sunarız.